| آن هنگام که ارج و اهمیت آقای شیجی یو شینگو(shigeo shingo) را در می یابیم به نبوغ آقای تائی چی اوهنو (Taiichi Ohno) نیز پی می بریم. به راستی این آقای اوهنو است که باید به عنوان خالق سیستم تولید به هنگام (Just-in-Time) شناخته شود.
من آقای اوهنو را وقتی ملاقات کردم که پس از بازنشستگی از تویوتا موتور یه ریاست تویوتا گوسهای (Gosei) رسیده بود . تویوتا گوسه ای یک تامین کننده رده دوم تویوتا است که به تولید فرمان خودرو و سایر قطعاتی چون داشبورد پلاستیکی و کاپوت و غیره می پردازد.
در آخرین ملاقاتی که با آقای اوهنو داشتم ، از او پرسیدم : " اکنون تویوتا درچه مرحله ای از فرایند بهبود قرار دارد ؟" وی چنین پاسخ داد "در حال حاضر شرکت تویوتا باید تمام موجودی های در جریان ساخت (work-in-process) خود را کاهش دهد این کار مانند پایین آوردن سطح آب رودخانه است به منظور آشکار کردن تمام صخره ها و سنگ هایی که در آن پنهان شده اند. بدین ترتیب شرکت میتواند پس از شناسایی تمام مشکلات ، آنها را از میان بردارد."
سپس از آقای اوهنو پرسیدم : "تویوتا اکنون بر چه فعالیتی متمرکز است؟".
پاسخ آقای اوهنو بسیار ساده بود "کار ما مراقبت از خط زمان (time line) است. و خط زمان ، یعنی از وقتی که سفارش گرفته میشود تا وقتی که پول آن دریافت می گردد . ما این زمان را با حذف اتلاف هایی کاهش میدهیم که هیچ ارزشی به محصول اضافه نمی کنند."
این سخن چه قدر ساده و در عین حال چه قدر عالی و و درخشان است ! و معنای آن ، تمرکز کامل بر بهبود عملیات شرکت ها ، به سرعت به دنبال یکی از آن معجزه های جادویی خودکار سازی میرویم، از جمله به دنبال ساخت یکپارچه کامپیوتری (computer integrated manufactoring) رویات ها یا تکنیک های ساخت پیشرفته ؛ ژاپنی ها خیلی ساده سعی می کنند اتلاف ها را کاهش دهند . البته می توان بعضی اتلاف ها را با استفاده از تجهیزات جدید کاهش داد ، اما این کاری است که باید به عنوان آخرین اقدام و نه اولین اقدام انجام داد.
در آموزه های جادویی آقای اوهنو البته هیچ چیز پیچیده ای وجود ندارد . در واقع او انقدر ساده حرف میزند که آدم را شگفت زده میکند ، چون فقط می گوید : اتلاف ها را پیدا و حذف کنیم ، همین و بس اما معمولاً باور نمی کنیم که کار به همین سادگی باشد، اما واقعیت این است که کار به همین سادگی است : فقط با حذف اتلاف ها ، خط زمان را کوتاه کنید.
بیان ساده و گزارشی آقای اوهنو در کتاب حاضر بسیار درخشان است . این کتابی است که باید تمام مدیران در سراسر جهان آن را مطالعه کنند ، زیرا نه تنها گزارشی است از نحوه ساخت محصولات بلکه گزارشی است از چگونگی موفقیت یک کسب و کار . اوهنو در این کتاب به گذشته باز میگردد و نشان می دهد فورد چگونه توانست کسب و کار خود را به پیش ببرد فورد میتوانست روز دوشنبه ، یک معدن سنگ آهن را راه اندازی کند و بعد از ظهر روز سه شنبه ، کار راه اندازی خط تولید یک نوع خودرو را با استفاده از سنگ آهن همان معدن به پایان رساند.
هنری فورد نیز کار خود را بر حذف کلی اتلاف ها متمرکز کرده بود آقای اوهنو فقط تلاش های فورد را تکمیل کرده است از جمله او توانسته است به کمک آقای شینگو زمان تبدیل (changeover time) ماشین آلات را از روز ها و ساعت ها به دقایق و ثانیه ها کاهش دهد همچنین با حذف طبقه بندی شغلی ، نیروی کار خود را برای انجام کار های متنوع و متفاوت منعطف سازد.
من طی 10 سال گذشته ، در آمریکا و ژاپن ، از صد ها کارخانه بازدید کرده ام . در ژاپن کارگری را ندیده ام که وظیفه اش فقط ایستادن و مراقبت کردن از عملکرد یک ماشین باشدو در مقابل در آمریکا کارخانه ای را ندیدم مگر اینکه ناظر باشم کارگری وظیفه اش فقط ایستادن و مراقبت از عملکرد یک ماشین است . هنگام بازدید از یک خط تولید کابل های فیبر نوری در آمریکا ، کارگر جوانی را دیدم که فقط ایستاده بود و مراقب یک ماشین اکستروژن (extrosion) بود. هرگز این خاطره را فراموش نمی کنم تنها کار او مراقبت از شیشه ها بود و این که منتظر شود ببیند کی شیشه ای میشکند یا از انداز های مجاز خارج می شود . به راستی نمی توانستم این میزان اتلاف و در عین حال بی احترامی به انسانیت را باور کنم.
عملیات تولید هم باید کارا (efficient) باشد وهم باید مبتنی بر احترام به شخصیت و انسانیت کسانی که کار می کنند .
جهان بسیار مدیون آقای اوهنو است. او بود که نشان داد چگونه میتوانیم با بازدهی بسیار بیشتری تولید کنیم ، هزینه ها را کاهش دهیم ، کیفیت بسیار بهتری به وجود آوریم و در حالی که کار می کنیم ، انسانیت خویش را پاس داریم.
البطه کارخانه های ژاپنی از کمال دور هستند. کارخانه تویوتا یا حداقل آنکه من دیده ام ، اگر نگویم کثیف تر ، حداقل به کثیفی بسیاری از کارخانه های آمریکایی است. اما مهم ان است که تغییر آغاز شده است و احترام به انسانیت در تولید دارد به واقعیت می پیوندد. آقای اوهنو یکی از معدود رهبران جهان صنعت است که در این عرصه کار می کند .
با اینکه بسیاری از شرکت ها کار خود را بر پیش بینی فروش و تولید بر اساس این پیش بینی متمرکز کرده اند، آقای اوهنو معتقد است مزیت ساخت تویوتا ناشی از سیستم تولید به هنگام است.برای مدت ها آقای اوهنو چیزی در باره این سیستم ثبت شود او میگوید فرایند بهبود، پایان ناپذیر است و نوشتن دریاره آن باعث می شود این فرایند منجمد شود .اما من فکر می کنم وی بیشتر از واهمه داشته است آمریکایی ها این ابزار نیرومند را بشناسند و آن را علیه ژاپنی ها بکار برند .
واقعیت این است که تولید به هنگام ، چیزی است بسی بیش تر ازکاهش سیستم کانبان(kanban) و جی دوکا (jidoka) و بسی بیشتر از مدرن کردن کارخانه . تولید بهنگام به بیان آقای اوهنو در واقع عبارت است از :"کار کردن کارخانه برای شرکت ، چونان کار کردن بدن برای انسان" برای نمونه حتی وقتی آدم در خواب است ، سیستم عصبی خود گردان وی همچنان کار میکند ، یا کارکرد بدن انسان همچنان خوب خواهد بود . اگر از آن به خوبی مراقبت شود ، به خوبی تغذیه شود آب به آن برسد البته پیوسته تحت تمرین و ورزش قرار گیرد و مهم تر از همه آنکه با آن محترمانه رفتار شود .
وقتی برای بدن ما مشکلی پیش آید ، ما متوجه می شویم و سعی می کنیم از طریق اصلاحات لازم این مشکل را بر طرف کنیم . در یک کار خانه نیز باید فرایند مشابهی اتفاق افتد باید در کارخانه ها سیستمی وجود داشته باشد که بتواند به هنگام بروز هر مشکلی ، آن را به طور خودکار حل کند .
بی شک شما از مطالعه این کتاب لذت خواهید برد ، از گذران مدتی با آقای اوهنو و از اندیشیدن درباره اینکه چگونه میتوانید به بهبود اوضاع شرکت خود ، شرایط دیگران ، وضعیت خودتان و جهان کمک کنید .
برای من جای بسی افتخار است که ما توانستیم در شرکت پروداکتیویتی (productivity)، کتاب کلاسیک آقای اوهنو درباره سیستم تولید تویوتا را به خوانندگان تقدیم داریم در اینجا می خواهم از آقای کاتسوبیشی یوزوزو کاواشیما ، صاحب امتیاز انتشارات دایموند و آقای کاستوبیشی سایوتو ، جانشین مدیر این شرکت ، وهمچنین از تمامی کسانی که تلاش کرده اند تا این کتاب به زبان انگلیسی به چاپ برسد ، سپاسگذاری کنم .
در نهایت می خواهم دین خود را به نویسنده این کتاب بیان دارم ، به کسی که بسیاری از ما را بر انگیخته است تا در محیط کسب و کار امروزی به تلاش برای بهبود و بهره وری برخیزیم.
نورمن بدک
رئیس شرکت پروداکتیویتی
| 
